Skip to content

Krant is koning

Flexibiliteit. Dat is één van de grootste eigenschappen die je moet aan boord leggen in de media. Geduld en ruimdenkendheid, dat ook. Deze week zag ik de oproep passeren van een zekere Noortje Damen, die via Hautekiet opriep om de fouten in kranten en nieuwswebsites te verbeteren.

advertisements-batch-blur-518543Geen onterechte opmerking, vind ik persoonlijk. Ik ben geen taalpurist of -nazi, zelf verre van perfect, maar ik erger me blauw aan taalfouten, bizarre of makkelijke zinsconstructies, of nog erger: DT-fouten. Noortje heeft overschot van gelijk dat we daar niet laks mogen mee om springen, dat we op zijn minst wat moeite mogen doen.

En toch. En toch is er een andere kant aan dit verhaal.

In de twaalf jaar dat ik mijn werk doe voor onze provinciale krant, heb ik in de eerste jaren aan vijf of zes verschillende bureau’s gezeten. Het lijkt haast te gek voor woorden voor de generatie vandaag, maar onze website bestond in 2005 uit niet meer dan een contactpagina. 2005. Dat is gisteren, hé. Eerlijkheidshalve: meer was er toen ook niet nodig. We maakten een wekelijkse krant, we hadden één deadline en daarmee was de kous af. Facebook bestond nog niet eens.

press-2333329_1280Drie jaar later sloeg de crisis genadeloos toe, ook bij ons. Er was geen budget voor zotte dingen, zoals meer uren of beter betaalde artikels of foto’s. Een mens wil niet weten wat ik soms moest doen voor een eenvoudig loontje. Ik moest ook geen cadeaus verwachten, niemand in zijn eerste job, laat staan in de journalistiek, daar was ik mij ook van bewust. Klagen bracht niets op, verder doen wel. Ik werkte me op, nam steeds meer werk voor mijn rekening, van babyfoto’s tot provinciale agendapagina’s. Er was veel variatie, er viel al eens een leuke opdracht uit de bus en ik deed wat ik het liefst deed: schrijven. Nog altijd trouwens. Ik mocht en mag mijn uren niet rekenen, maar kan iemand dat wel doen die zijn job zielsgraag doet? 

Maar eigenlijk is het meer dan schrijven. Journalistiek is contacten leggen, onderhouden, verhalen zoeken, vinden, uitspitten en helemaal opnieuw beginnen. Het schrijven is maar een fractie van de stiel. 

office-2539844_1280En die stiel wordt er niet makkelijker op, integendeel: elk jaar wordt het moeilijker. Tien jaar na de crisis, waar bij ons toen een viertal mensen ontslagen werden, is het op alle vlakken creatief zijn. Meer doen met minder. Het is een gegeven waar elk bedrijf mee te maken heeft vandaag, op alle niveaus. Dat hoeft niet altijd een slechte zaak te zijn. Het zorgt er ook voor dat we alles opnieuw bekijken, zoeken naar een creatievere oplossing om het verschil te maken. En dat is goed. Het laatste wat je wil is je als journalist vastrijden in je denken of terechtkomen in een soort tunnelvisie.

Maar de druk wordt steeds groter. Zeker het afgelopen jaar is de impact meer dan voelbaar bij ons. Er zijn mensen die gekozen hebben voor een nieuwe richting, een nieuwe uitdaging. Geen goesting meer om in die energievretende mallemolen te zitten, stoppen voor ze het schrijven gaan haten, of nog erger: zichzelf. We kunnen van thuis uit werken en worden verwacht om 24 op 24 bezig te zijn. En dat doen we: want onze antennes steken steevast uit. We moeten overal en altijd nieuws zoeken waar er nog geen is. En we moeten van alles iets kennen. Er zijn mensen die voor een magazine specialist zijn in vijftien richtingen, terwijl ik mensen ken die tuinpagina’s beheren en op een appartement wonen. Een echte specialist met kennis van zaken moeten journalisten vinden aan de universiteiten, al lang niet meer in eigen huis.

We beantwoorden telefoontjes op vrijdagavond, doen op zaterdag nog een interview. Of twee. Of drie. Dat vraagt veel tijd en energie, dat niet altijd financieel gecompenseerd wordt, integendeel. Bij freelancers is het vaak al helemaal huilen met de pet op.

henk-mul-606905-unsplashHet probleem is dat we vandaag niet langer een krant maken. Onze deadline is elke minuut van de dag. We hebben een volwaardige webredactie, posten op Facebook en Instagram, moeten overal en altijd de snelste zijn, denken actief mee aan marketingacties, maken extra nummers om het verschil te maken… Het schrijven dreigt heel vaak nog een kleinere radar te worden in dat geheel. En zelfs daarin moeten we het anders en beter doen dan de concurrentie, die echt moordend is geworden.

Wie deze job vandaag doet, doet dat vooral uit liefde voor het vak en een soort idealisme. Om een voorbeeld te geven: ik volg de West-Vlamingen op voor De Mol. Als er zondagavond eentje sneuvelt, dan rij ik zondagmiddag vanuit West-Vlaanderen naar Vilvoorde, waar ik de aflevering bekijk, een interviewtje doe, uitschrijf en het proper online gooi van zodra de aflevering uitgezonden. En geen vijf minuten later, want dan zijn we al lang niet meer de eerste. Ja, het is Pasen zondag, fijn dat u het opmerkt. Ik mag mijn pollen kussen dat mijn vrouw daar begrip voor heeft, dat ze op zo’n dag er alleen voor staat met onze twee kindjes van 2 en 3 jaar. Wat ik daarvoor betaald ben? Noppes. Zie ik dat gecompenseerd op een ander moment? Nee, want dan blijft mijn ander werk liggen. Nuance: al heb ik een directe chef uit de duizend, die het perfecte evenwicht heeft tussen streng zijn en begripvol. Maar moet ik op een compliment rekenen van de grote bazen? Nee, want die liggen daar niet wakker van. Niet geheel onterecht, ik heb ook liever dat ze zich op de verkoop focussen dan op de inhoud.

black-coffee-cellphone-coffee-860379

Want laten we het ook eens daar over hebben: de verkoop. We betalen niet graag meer voor een krant, zo simpel is het. Het meeste nieuws lezen we via een website of zien we passeren op Facebook en Twitter. Snel en bevattelijk. Daardoor ontbreekt ook heel vaak de nodige nuance, context of diepgang. Onze nationale collega’s willen zoveel mogelijk gelezen worden, voor die reclameinkomsten en de uitbouw van hun merk. Dat ze daarvoor hun vak moeten uithollen, is voor sommigen bijkomstig. Het is pompen of verzuipen.

Persoonlijk vind ik dat een heel gevaarlijke trend. Want we zien die lijn intussen doorgetrokken worden naar de politiek: korte quotes die populisme in de hand werken, aan beide kanten van het politieke spectrum overigens. En het moet er zo snel mogelijk op, want onze verontwaardiging duurt twee statusupdates en we scrollen alweer door naar het volgende om onze frustraties op te fulmineren.

bank-phrom-352283-unsplashHet ergste is: het zijn wie die het vragen. De meest gelezen items van een online (kwaliteits)krant, zijn er steevast waar seks, voyeurisme, dood of ziekte mee gepaard gaan. “Dit is hoe die reageert…”, “Je raadt nooit waarom…”, “Zie jij wat er mis is met deze foto?”, “Wat er daarna gebeurde, was veel erger.”

Maar dat is geen journalistiek, dat is clickbait. Er is een wezenlijk verschil.

Wat moeten we dan doen? Betalen voor echt nieuws, zoveel is duidelijk. Maar waarom zouden we dat doen, als we al het ‘broodnodige’ wel ergens gratis kunnen lezen? Het leven is al niet bepaald goedkoop. En hebben we in de maatschappij nog veel tijd over om rustig een stuk te lezen? Nee, want we hebben allemaal een taak die steeds meer van ons vergt: als echtgenoot, ouder, vriend, broer, zus, zoon, dochter, collega, vrijwilliger van een vereniging… noem maar op. U weet wel, al die hoge verwachtingen die ons als maatschappij in een rotvaart doen afstevenen op een collectieve burn-out.

Maar goed, ik wijk misschien af. Om even terug te keren naar die opmerking van Noortje: ik prijs me gelukkig dat mijn teksten in al die hectiek worden nagelezen, want soms zie ik na een hele dag interviewen en schrijven ook niet altijd meer helder. Maar ook van hen is het niet makkelijk: minder volk betekent meer pagina’s en minder tijd. Dus er blijft al iets staan, ja. Ben ik daar gelukkig mee? Allerminst. Zij? Ook niet. Want ook zij hebben hun beroepseer. Heb ik tijd om mij daar druk in te maken? Ook niet.

adult-beach-bench-128428Ik ben blij met de oproep van die Noortje. Ik hoop dat er mensen opstaan en meer kwaliteit eisen. En dat ze juiste dingen willen lezen. Online of op papier, maakt niet uit, als het onze stiel maar financieel leefbaar houdt. Als genoeg mensen aan de kar duwen, zijn het er heel misschien genoeg om onze job op een degelijke manier uit te voeren.  Want ik kan het maar niet genoeg benadrukken hoe belangrijk het is om juist geïnformeerd te zijn. De correcte nuance maakt hét verschil als we het over polarisering, fraude en onrecht hebben.

Dus eis meer, beste lezer. En practice what you preach!

Categorieën

Persoonlijk

5 reacties op ‘Krant is koning Plaats een reactie

  1. Ik volg je helemaal. En ik zie ondertussen hetzelfde gebeuren bij heel wat andere beroepen waar gepassioneerde mensen werken… Het onderwijs, (jeugd)verenigingen, grafisch ontwerpers, fotografen …. Bij iedereen wordt steeds meer en meer inhoudelijke kwaliteit verwacht, terwijl de volledige beroepsinhoud en -druk in een tien-tal jaar tijd exponentieel vergroot is. Bij creatieve beroepen vinden veel mensen het daarenboven vaak ook nog steeds vreemd om te moeten betalen voor een creatieve dienst. Een foto kan je toch ook gewoon ‘gratis van het internet plukken’ (mijn fotografen-hart breekt telkens opnieuw).
    En toch… een job met passie doen, het is zoveel waard!
    En ja… meer kwaliteit eisen. Zeker weten. En weten dat tegenover het maken van kwaliteit ook een prijs staat. You get what you pay for… 😉

    • Pay peanuts, get monkeys. Het is een slogan die ik ook al meerdere keren heb gezegd. Ik ben enorm dankbaar voor het magazine dat ik mag werken met goeie fotografen. Echt, je mag het mooiste artikel schrijven, als daar een mottige foto bij staat, dan kijkt er geen kat. Ze zijn niet goedkoop, maar ze verdienen het, letterlijk en figuurlijk. En dat geldt inderdaad voor alle creatieve beroepen. Maar al te veel getalenteerde mensen, komen amper rond, en dat is zonde, echt zonde.

  2. Ik onthou vooral de druk die wordt opgelegd. Niet alleen vanuit hogerhand maar ook vanuit jezelf. Je wil eer uit je werk halen, natuurlijk. Maar ten koste van wat? Je gezinsleven, je gezondheid? We doen allemaal mee met die ratrace, wie ziek wordt, is zwak, kan niet mee. Ik word er horendol van, maar ook ik doe er aan mee. Waar houdt dit op?
    We zouden allemaal minder moeten werken, maar in plaats daarvan doen we méér, en willen we naast ons professioneel leven ook nog van alles extra doen. Voor wie uiteindelijk? Voor jezelf? En er dan toch aan ten onder gaan?
    Hmm.

    • Het is iets waar ik ongelooflijk mee worstel de laatste jaren en een grens die ik moet bewaken. Soms lukt dat, soms ga ik er los over, soms zie ik het op tijd, soms krijg ik het in mijn gezicht gekletst. Maar je hebt helemaal gelijk: niemand wil nog onderdoen, laat staan de handdoek in de ring gooien. Ik heb ook geen idee hoe dit op maatschappelijk niveau gaat aflopen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: