Skip to content

Censureert Hollywood zichzelf?

Hier bij ons hebben we er amper iets over gelezen, maar in Hollywood woedt momenteel wel een bijzonder boeiende discussie, dat neigt naar censuur.

sony-clean-versionEerst de feiten op een rijtje. In juni trok Seth Rogen aan de alarmbel, toen bleek dat Sony Pictures plannen heeft om van sommige films een familievriendelijke versie te maken. Met hun Clean Version-project stelt Sony films beschikbaar, waarin expliciete beelden of quotes vakkundig worden weggeknipt. Streamingservice VidAngel deed zoiets al op eigen initiatief, maar kreeg daarvoor iedere keer het deksel op de neus in de rechtbank. Nu doet de studio het dus zelf. In het pakket van 24 films zien we onder meer 50 First Dates, Step Brothers, de Spider-Manfilms en vreemd genoeg ook Captain Phillips en Crouching Tiger, Hidden Dragon. Seth Rogen vond dat niet kunnen en riep Sony op om er met hun fikken af te blijven.

Sausage-Party-Original-Ending-VideoVoor alle duidelijkheid: in geen enkele film speelt Seth Rogen mee, maar het befaamde The Interview (waarmee ze een politieke rel scoorden) en Sausage Party (de brutale animatiefilm die niet voor kinderen geschikt was) werden uitgegeven bij Sony. Rogen uitte zijn bezorgdheid, net als heel wat andere acteurs, over de creatieve vrijheid van de filmmakers. Wat als de gekuiste versie binnen afzienbare tijd de enige versie is die verkrijgbaar is?

De VS was een tijd geleden nog in de ban van een verhitte discussie of standbeelden die linken naar negatieve periodes uit hun geschiedenis, wel nog een plaats hebben in onze maatschappij. Die vraag helt nu dus ook over naar Hollywood.

6656133217_0e03d093c4_b.jpg

In Memphis, Tennessee is er een bioscoop, The Orpheum Theatre Group, dat elk jaar Gone With the Wind draait en dat al 34 jaar op rij. Dit jaar speelde hij nog op 11 augustus, de dag voor de rel in Charlottesville. Maar die traditie wordt niet verder gezet, want na heel wat protest besloot de organisatie de film niet meer te draaien. De reden? De film is ‘too racially insensitive’.

Gone With the Wind wordt algemeen beschouwd als een klassieker, maar veel jongere mensen kennen de film uit 1939 enkel bij naam. Het verhaal draait rond Scarlett O’Hara, die leeft op een katoenplantage en verliefd is op de confederalistische soldaat Clark Gable. De film speelt zich af tussen de burgeroorlog en de moeilijke periodes nadien. In het huidige klimaat krijgt de film dus de stempel ‘politiek gevoelig’.

Gone With The WindDe film kreeg indertijd enkele Oscars. Hattie McDaniel won die voor beste vrouwelijke bijrol. Ze was zo de eerste Afro-Amerikaanse die een beeldje won. De film werd altijd beschouwd als een film van grote culturele waarde, maar kreeg ook vaak kritiek door de raciale stereotypes die er in opdoken. Aanhangers stellen dat je de film in zijn tijdsgeest moet aanschouwen en dat je de geschiedenis niet moet herschrijven, terwijl tegenstanders de film ronduit racistisch noemen.

En dan is er nog het proces dat streamingservice VidAngel zich vorige week op de hals haalde en de twee bovenstaande verhalen haast combineert. VidAngel wilde opnieuw een ongevraagd gekuiste versie van een film naar buiten brengen. Deze keer ging het om Star Wars: Episode VI – Return of the Jedi.

151106-leon-slave-leia-tease_zufwnaIn de film uit 1983 zit een befaamde scène waar prinses Leia gevangen wordt gehouden door Jabba The Hutt, die haar als slavin hield en haar verplichtte om een gouden bikini te dragen. Dat iconisch beeld wilde VidAngel schrappen, omdat het te denigrerend zou zijn. Iets wat actrice Carrie Fisher ook vond, zo zei ze later. Maar indertijd stoorde zich daar niemand aan. LucasFilm heeft door de jaren heen de gevoeligheid erkend en gezworen dat ze nooit nog iets van merchandising zullen uitbrengen waar de gouden bikini aan bod komt. Ironisch genoeg vond Fisher dat dan weer een onnozele beslissing.

PrincessLeiaJabbaEnfin, VidAngel kreeg van de rechtbank dus lik op stuk, maar het is wel interessant om te weten dat LucasFilm door de jaren heen zélf al heel wat aanpassingen heeft doorgevoerd. Op deze website vind je een indrukwekkende lijst daarvan. Kunnen ze dan ook geen aangepaste versie maken, via CGI, waar Leie niet langer een bikini aan heeft, klinkt het uit verschillende conservatieve hoeken. Dat LucasFilm nu bij Disney zit – waar het familiale karakter centraal staat – zorgt ervoor dat het geen vraag is die weggelachen wordt. De vraag is uiteraard waar je de grens trekt. Als mensen zich al beledigd voelen door een bikini (zelfs al wordt haar personage inderdaad gereduceerd tot lustobject in die scène), dan zit Hollywood met een meer dan serieus probleem.

De affaire doet denken aan de hele discussie die bij ons ontstond rond een album van Kuifje, exact tien jaar geleden. Een Congolese student bestempelde bepaalde elementen uit de strip Kuifje in Afrika als racistisch, terwijl Hergé altijd duidelijk had gemaakt dat het in de tijdsgeest aanzien moest worden.

main-qimg-d1869e5d481405f92b092afbaed7b50eHet probleem is dat vandaag, zoals op heel veel vlakken, de nuance ontbreekt. Er wordt te vaak in zwart/wit gedacht, ironisch genoeg zeker als het om racisme gaat. De context is er niet altijd meer, zeker niet in de mainstream én sociale media, waarin clicks koning zijn. Het is cynisch dat we daardoor steeds enger gaan denken en dus zo discriminatie onrechtstreeks in de hand werken.

Het is een ingewikkeld en complex gegeven. Het ligt inderdaad terecht moeilijk als moordenaars een standbeeld krijgen, dat vrouwen afgeschilderd worden als lustobjecten of racisme geminimaliseerd wordt. Maar je mag evenmin de geschiedenis negeren, want daaruit zouden we lessen moeten trekken. En dat gebeurt vaak te weinig. Want we mogen niet vergeten dat onze ouders werden geboren in het decennium waarin zwarte vrouwen zoals Rosa Parks nog apart op een bus moesten gaan zitten. Dat is bij wijze van spreken gisteren maar zo snel vergeten.

SCREAM, Drew Barrymore, 1996De enige oplossing in elk verhaal waar discriminatie op basis van ras, geloof en geslacht aan bod komt, is gezond verstand, educatie en opvoeding. We moeten de thematiek duiden, het goede voorbeeld geven aan toekomstige generaties en duidelijk maken dat zoiets toen niet mocht gebeuren en in de toekomst zeker niet mag gebeuren.

Het wordt tijd dat we met zijn allen opnieuw op zoek gaan naar rust, eerlijkheid en meer zeggen dan 140 tekens. We moeten praten en partijen verzoenen, waarbij het gezond verstand het haalt van politieke voorkeur, haatdragende ingesteldheden en uiteenlopende meningen. We moeten onze geschiedenis onder ogen durven zien en daaruit lessen trekken, op een constructieve manier én op lange termijn.

Hollywood heeft de reikwijdte om die instelling een breed podium te geven. Laten we hopen dat ze dát vooral doen.

Categorieën

Film

One thought on “Censureert Hollywood zichzelf? Plaats een reactie

  1. Zo was er laatst weer een klacht over het gebrek aan zwarte acteurs in Games of thrones, dat zich afspeelt in een tijdsgeest en universum waar vikingen de plak zwaaiden. Wat is het volgende? Een chinees die Adolf Hitler speelt in een oorlogsfilm?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: