Skip to content

Tubbe: het Zweedse toekomstmodel voor onze rusthuizen?

In Zweden valt heel wat leuks te beleven, dat gooit Heidi ons regelmatig voor de voeten. Daar sijpelen ook verschillende termen door tot bij ons, die dan weer bestempeld worden als trendy, maar eigenlijk onderdeel zijn van hun levensstijl. Een levensstijl waar meer op traagheid en kwaliteit wordt ingezet. Aangezien dat een beetje haaks staat op onze leefwereld, is dat in onze ogen – of toch die van de media – opeens vernieuwend.

2283165079_f855aa95a6_bWe hadden al Fika: een vast moment tijdens de dag waar de stekker even uit het werk wordt getrokken om samen te zitten met koffie. Een soort sociale en collectieve koffiebreak dus en geen klassieke eenzame pauze.

Daarna dook Hygge op, wat ook al een eenvoudig concept blijkt te zijn: gezelligheid creëren. Niet veel later sloegen ze ons nog om de oren met Lagom, ofte de kunst van de middelmatigheid (lees: goed genoeg is goed genoeg).

Met wat geluk geraakt Tubbe straks ook geïntegreerd bij ons. Ik leerde het kennen dankzij enkele Zweden die onlangs dat model voorstelden in het lokale rust- en verzorgingscentrum. Het gaat om een pilootproject dat geïmplementeerd wordt in een vijftal centra in ons land, met steun van de Koning Boudewijnstichting.

suhaib-hussein-kom-till-sverige-2015-nu-jobbar-han-pa-tubberodshus-har-med-millis-arvidsson-sven

Het Tubbemodel ontstond in een rust- en verzorgingstehuis in het Zweedse Tjörn, een gemeente met het aantal inwoners dat vergelijkbaar is met dat van Diksmuide, alleen is het bijna zes keer zo groot. Tjörn is overigens een eiland dat in het zuidwesten is gelegen. Het model kreeg de naam van de instelling: het Tubberödshus. Volgens hun website stammen enkele ideeën dan weer af van Thyra Frank uit Kopenhagen die inzette op kwantiteit in de zorg en zo het ziekteverzuim op een historische laag cijfer kreeg.

Concreet bestaat het Tubbemodel erin om de inwoners zo goed mogelijk te integreren in het rust- en verzorgingscentrum, door meer betrokkenheid en een huiselijke sfeer te creëren. Participatie en inspraak staat daarbij centraal, zoals in de maaltijden. Zo mogen de gasten zelf bepalen wat ze zullen eten. Maar er zijn nog andere maatregelen om die huiselijke sfeer te bevorderen.

kungshamn_213

Zo wordt alles veel huiselijker ingericht: meer groen, overal zithoekjes en meubels in vintagestijl. Niet te strak, dus. Er worden fruit en groenten gekweekt in de tuin en die worden ook verwerkt. Meer nog: de bewoners – het woord patiënten is uit den boze – mogen mee helpen in de keuken, al is het maar wortelen of aardappelen schillen. Daarnaast worden ze meer tot bewegen aangezet, in de vorm van café-avonden, feestjes en uitstapjes. Een bijkomend voordeel is dat ze ’s avonds moe zijn en niet langer door verveeld voor zich uit te staren. Gaan slapen mogen ze overigens doen wanneer ze willen. Net als ontbijten ’s morgens: in Zweden doen ze dat met een ontbijtbuffet, van 8 uur tot 10.30 uur. Wie dus eens wil uitslapen, moet dat dus ook kunnen. Bovendien stellen ze meer hun deuren open voor de gasten.

cjdzzisveaa0-jfMaar er veranderen ook een aantal zaken voor het personeel: er is geen arbeidskledij meer vereist en ze nemen ook hun pauze mét de bewoners. Bovendien krijgen ze ook een pak meer verantwoordelijkheid en dat hoeft niet altijd een slechte zaak te zijn. Een verzorgster mag bij wijze van spreken vandaag geen spuitje geven, omdat dat de taak is van de verpleegster, terwijl ze even capabel is. Dat open organisatiemodel geeft de werknemers de kans om meer te groeien in hun job. Vertrouwen is daarbij de sleutel. Vaak is er schrik om niet langer onmisbaar te zijn door de kennis, maar in dit systeem, wordt die kennis gedeeld. Makkelijker gezegd dan gedaan, weten ook de Zweden. Zij staken niet onder stoelen of banken dat het zelfs compleet natuurlijk is om daar argwanend tegenover te staan. Maar de verplegers die meegereisd waren naar ons land, zagen een opmerkelijke evolutie binnen het personeel. Ook zij voelden zich steeds meer thuis en dat had dan ook een positieve impact op hun attitude. Ook bij hen was het ziekteverzuim gevoelig gedaald.

De eerste vraag die wij als nuchtere Belgen stellen: is dit financieel haalbaar en komt het personeel zo niet nog meer onder druk te staan? Ja en neen. In de gemeente, waar ze het hier implementeren, blijft het budget voor activiteiten en feestjes hetzelfde, alleen krijgen de inwoners meer inspraak. Wat willen ze voortaan en wat willen ze niet meer? Het vergt vooral een andere manier van denken.

collage_1Het Tubbemodel werd omschreven als vooruitstrevend, maar eigenlijk zou dit pure logica moeten zijn. Bovendien wordt dat – of we dat nu willen of niet – langzaam maar zeker de standaard. De reden hoeven we niet ver te zoeken. De zeventigplussers van vandaag zijn eerder braaf en meegaand als het over rust- en verzorgingstehuizen gaan. Zij zijn blij dat er voor hen gezorgd wordt, hebben altijd geleerd beleefd en stil te zijn, maar de generatie mei ’68 – en al zij die daarna komen – stellen hun eisen, niet geheel onterecht overigens.

Vandaag is de zorgsector in Vlaanderen vooral organisatiegericht, terwijl het Tubbemodel eerder bewonersgericht is. Bovendien kunnen heel wat maatregelen niet overgenomen worden, simpelweg omdat dit indruist tegen de Vlaamse regelgeving. Geen enkel zorgcentrum gaat werkuniformen afschaffen als ze daarmee riskeren hun subsidies kwijt te spelen. Bovendien zal hier al snel het veiligheidsaspect naar voren treden. Wat als je niet langer het verschil kan maken tussen iemand die er werkt en niet? En als iedereen verantwoordelijk is, wie is er dan écht verantwoordelijk als het eens misloopt? Vragen waarvoor de zorgsector straks komt te staan, want het huidig model mag je nog zo goed mogelijk proberen te optimaliseren… als de eisen vanuit de bewoners straks veel groter worden, zal er ook op politiek vlak moeten geanticipeerd worden. Tubbe lijkt de toekomst, maar die lijkt bij momenten nog heel veraf. Maar met de vergrijzing in gedachten mag het wel eens snel beginnen gaan.

Categorieën

Uncategorized

Een reactie op “Tubbe: het Zweedse toekomstmodel voor onze rusthuizen? Plaats een reactie

  1. Toch wreed hè dat zoiets simpel als “kiezen wat je wil eten” ineens een prestatie is. Bij ons op het werk voerden we het in op woensdagmiddag, avond en de weekendavonden. Tegen dat het project en de organisatie hiervan rond was waren we een jaar verder.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: